Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) kabul edilen yeni bir yasal düzenleme ile enflasyon muhasebesi uygulaması üç hesap dönemi için ertelenmiştir. Vergi Usul Kanunu'na eklenen Geçici Madde 37 uyarınca, 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde, enflasyon düzeltmesi şartları oluşsa dahi mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacaktır. Bankalar, sermaye piyasası kurumları ve sigorta şirketleri gibi belirli finansal kuruluşlar bu erteleme kapsamına alınmıştır. Ancak bazı mükellef grupları erteleme dışında bırakılarak enflasyon düzeltmesi uygulamasına devam edecektir. Erteleme döneminde mükelleflere, amortismana tabi iktisadi kıymetlerini vergisiz olarak yeniden değerleme imkanı tanınmıştır. Cumhurbaşkanı'na erteleme süresini üç hesap dönemine kadar uzatma yetkisi verilmiş olup, uygulamanın tüm usul ve esaslarını belirleme yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığı'na devredilmiştir.

--------------------------------------------------------------------------------

Yasal Çerçeve ve Erteleme Süresi

TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaşan düzenleme, Vergi Usul Kanunu'na eklenen Geçici Madde 37 ile hayata geçirilmiştir. Bu madde, enflasyon düzeltmesi için gerekli şartlar oluşsa dahi belirli dönemlerde uygulamanın yapılmamasını hükme bağlamaktadır.

• Erteleme Dönemleri: Düzenlemeye göre, 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemleri ile bu dönemlere ilişkin geçici vergi süreçlerinde enflasyon düzeltmesi uygulanmayacaktır.
• Özel Hesap Dönemi: Özel hesap dönemi kullanan mükellefler için muafiyet, 2026, 2027 ve 2028 yıllarında sona eren hesap dönemlerini kapsayacaktır.
• Cumhurbaşkanı Yetkisi: Cumhurbaşkanı, mevcut erteleme süresini üç hesap dönemine kadar daha uzatma yetkisine sahiptir.

Erteleme Kapsamındaki ve Kapsam Dışındaki Mükellefler

Yeni düzenleme, tüm mükellefleri kapsamamaktadır. Belirli kuruluşlar ertelemeden yararlanırken, bazı mükellef grupları enflasyon düzeltmesi yapmaya devam edecektir.

Enflasyon Düzeltmesi Uygulamayacak Kuruluşlar

Daha önce 2024 hesap döneminde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr veya zarar farkını kazancın tespitinde dikkate almayan ve yeni düzenleme ile 2025, 2026 ve 2027 dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmayacak olan kurumlar şunlardır:

• Bankalar
• Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler
• Ödeme ve elektronik para kuruluşları
• Yetkili döviz müesseseleri
• Varlık yönetim şirketleri
• Sermaye piyasası kurumları
• Sigorta ve reasürans şirketleri
• Emeklilik şirketleri
• Tasfiye ve iflas sürecindeki şirketler
• Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşları

Erteleme Kapsamı Dışında Bırakılanlar

Erteleme düzenlemesinin kapsamı dışında bırakılan bazı mükellef grupları mevcuttur. Vergi Usul Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde belirlenen bu mükellefler, geçici vergi dönemleri ile hesap dönemi sonlarında enflasyon düzeltmesi uygulamasına devam etmekle yükümlüdür.

Erteleme Dönemindeki Uygulamalar ve Hukuki Statü

Enflasyon düzeltmesinin ertelendiği yıllarda mükelleflere alternatif bir mali düzenleme imkânı sunulmuştur.

• Yeniden Değerleme Hakkı: Mükellefler, enflasyon düzeltmesinin ertelendiği dönemlerde, amortismana tabi iktisadi kıymetlerini yeniden değerlemeye tabi tutabilecektir. Bu uygulama, düzeltme şartlarının oluşmadığı dönemlerdeki yeniden değerleme hakkı ile benzerlik göstermektedir.
• Vergisiz Değerleme: Bu yeniden değerleme işlemi nedeniyle mükellefler herhangi bir vergi yükü ile karşılaşmayacaktır.
• Amortisman Uygulaması: Mükellefler, amortismanlarını yeniden değerlenmiş yeni tutarlar üzerinden ayırmaya devam edecektir.
• Hukuki Kabul: Mevzuat açısından, enflasyon düzeltmesi yapılmayacak olan 2025, 2026 ve 2027 dönemleri, enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dönemler olarak kabul edilecektir.

Yetki ve Yürütme

Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin tüm detayların belirlenmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilendirilmiştir. Bakanlık, uygulamanın tüm usul ve esaslarını belirleme konusunda tam yetkiye sahiptir.

Sıtkı BOZKURT

Mali Müşavir