Bu brifing, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde güncellenen gelir vergisi tarifelerini ve ilgili temel kavramları özetlemektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesi uyarınca yapılan bu güncelleme, hem ücretli çalışanlar hem de ücret dışı gelir elde edenler için farklı vergi dilimleri ve oranları belirlemektedir. Temel bulgular şunlardır:
- Güncellenmiş Tarifeler: 2026 yılı için gelir vergisi dilimleri, gelirin artışına paralel olarak %15, %20, %27, %35 ve %40 oranlarında artan oranlı bir yapı sergilemektedir. Ücretli ve ücret dışı gelirler için belirlenen dilim tutarları farklılık göstermektedir.
- Temel Hesaplama Mantığı: Vergi dilimi hesaplamaları, çalışanın brüt maaşından SGK işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1) düşüldükten sonra kalan tutar olan gelir vergisi matrahı üzerinden yapılır. Yıl içindeki aylık matrahların toplamı ise kümülatif vergi matrahını oluşturur ve çalışanın hangi vergi dilimine gireceğini belirler.
- Kümülatif Vergi Matrahının Sıfırlanması: Kümülatif vergi matrahının sıfırlanması kritik bir konudur. Bir çalışanın yıl içinde farklı bir işverene geçmesi durumunda kümülatif vergi matrahı sıfırlanır ve yeni iş yerinde hesaplama yeniden başlar. Ancak, aynı işverenin farklı bir şubesine geçilmesi veya askerlik/emeklilik gibi nedenlerle aynı iş yerinden ayrılıp tekrar aynı iş yerine dönülmesi durumunda matrah sıfırlanmaz, kaldığı yerden devam eder.
2026 Yılı Gelir Vergisi Tarifeleri
1 Ocak 2026 tarihinden itibaren uygulanacak olan gelir vergisi tarifeleri, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesi uyarınca güncellenmiştir. Tarifeler, ücretli çalışanlar ve ücret dışı gelir elde edenler için iki ayrı kategoride düzenlenmiştir.
Ücretliler İçin Uygulanacak 2026 Yılı Gelir Vergisi Tarifesi
|
Gelir Dilimi
|
Vergi Oranı
|
|
190.000 TL'ye kadar
|
%15
|
|
400.000 TL'nin 190.000 TL'si için 28.500 TL, fazlası
|
%20
|
|
1.500.000 TL'nin 400.000 TL'si için 70.500 TL, fazlası
|
%27
|
|
5.300.000 TL'nin 1.500.000 TL'si için 367.500 TL, fazlası
|
%35
|
|
5.300.000 TL'den fazlasının 5.300.000 TL'si için 1.697.500 TL, fazlası
|
%40
|
Ücret Dışındaki Gelirler İçin Uygulanacak 2026 Yılı Gelir Vergisi Tarifesi
|
Gelir Dilimi
|
Vergi Oranı
|
|
190.000 TL'ye kadar
|
%15
|
|
400.000 TL'nin 190.000 TL'si için 28.500 TL, fazlası
|
%20
|
|
1.000.000 TL'nin 400.000 TL'si için 70.500 TL, fazlası
|
%27
|
|
5.300.000 TL'nin 1.000.000 TL'si için 232.500 TL, fazlası
|
%35
|
|
5.300.000 TL'den fazlasının 5.300.000 TL'si için 1.737.500 TL, fazlası
|
%40
|
Temel Vergi Kavramları ve Tanımları
Vergi Dilimi
Çalışanların elde ettiği ücret üzerinden alınan gelir vergisi oranını belirleyen ve gelirin hangi yüzdeyle vergilendirileceğini gösteren artan oranlı tarifelerdir.
Gelir Vergisi Matrahı
Çalışanın brüt maaşından SGK işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1) düşüldükten sonra kalan tutardır. Gelir vergisinin hesaplanmasında esas alınan temel değer budur.
Kümülatif Vergi Matrahı
Bir sigortalı çalışanın bir takvim yılı (Ocak-Aralık) içinde gelir vergisine konu olan tüm ödemelerinin toplamını ifade eden gelir vergisi matrahıdır. Çalışanın yıl içinde hangi vergi dilimine gireceğini bu toplam tutar belirler. Hesaplamalarda esas olan tutar, brüt ücret üzerinden bulunur.
Kümülatif Vergi Matrahının Sıfırlanma Durumları
Yıl içinde gerçekleşen iş değişiklikleri, kümülatif vergi matrahının devam edip etmeyeceği konusunda belirleyicidir. Uygulama, iş değişikliğinin niteliğine göre farklılık gösterir.
- Yeni Bir İşverene Geçiş: Yıl içinde iş değiştiren bir personelin, önceki işvereninden tamamen bağımsız yeni bir işverene bağlı olarak işe başlaması durumunda, kümülatif vergi matrahı yeni iş yerinde dikkate alınmaz. Hesaplama sıfırdan başlar.
- Aynı İşverenin Farklı Şubesine Geçiş: Çalışanın aynı işverene ait farklı bir şubede çalışmaya başlaması halinde kümülatif vergi matrahı sıfırlanmaz. Eski şubedeki matrah, yeni şubedeki hesaplamalara dahil edilerek devam eder.
- Askerlik veya Emeklilik Sonrası Aynı İş Yerine Dönüş: Askerlik veya emeklilik nedeniyle işten ayrılıp, daha sonra tekrar aynı iş yerinde çalışmaya başlayan personelin vergi matrahı sıfırlanmaz. Mevcut gelir vergisi matrahı üzerinden hesaplama devam eder.
Gelir Vergisi Hesaplama Yöntemi
Gelir vergisi oranları %15, %20, %27, %35 ve (2021 yılından itibaren) %40 olarak uygulanmaktadır. Bu oranlara karşılık gelen gelir tutarı tarifeleri her yıl Maliye Bakanlığı tarafından yeniden belirlenir. Aylık net ücretin hesaplanmasına yönelik adımlar aşağıdaki gibidir:
|
Hesaplama Adımı
|
Açıklama
|
Formül
|
|
Brüt Maaş (A)
|
Anlaşılan aylık brüt ücret.
|
A
|
|
SGK İşçi Payı (B)
|
Brüt maaşın %14'ü.
|
B = A x 0,14
|
|
İşsizlik Sig. İşçi Payı (C)
|
Brüt maaşın %1'i.
|
C = A x 0,01
|
|
Vergi Matrahı (D)
|
Gelir vergisinin hesaplanacağı tutar.
|
D = A - (B + C)
|
|
Aylık Gelir Vergisi (E)
|
Vergi matrahının, kümülatif vergi matrahına göre ait olduğu vergi dilimi oranıyla çarpımı.
|
E = D x (İlgili Vergi Oranı)
|
|
Damga Vergisi (F)
|
Brüt maaş üzerinden binde 7,59.
|
F = A x 0,00759
|
|
Kümülatif Vergi Matrahı (G)
|
Önceki ayların vergi matrahları toplamı ile mevcut ayın vergi matrahının toplamı.
|
G = [A - (B+C)] + Önceki Aylar Vergi Matrahları
|
|
Net Ücret (H)
|
Kesintiler sonrası kalan tutar.
|
H = A - (B + C + E + F)
|
|
Asgari Geçim İndirimi (I)
|
Medeni duruma göre eklenen indirim.
|
I
|
|
Toplam Ele Geçen (J)
|
Net ücrete AGİ eklenmiş hali.
|
J = H + I
|
Not: Aylık gelir vergisi (E) hesaplanırken kullanılacak oran (%15, %20, %27, vb.), o ay itibarıyla ulaşılan kümülatif vergi matrahı (G) tutarının hangi gelir dilimine girdiğine göre belirlenir.
Sıtkı BOZKURT
Mali Müşavir